Is goed genoeg het nieuwe perfect?

Dit blog zal gaan over prestatiedrang en perfectionisme. Iets waar veel volwassenen maar ook kinderen ‘last’ van hebben. Waardoor komt dit? En beter nog, hoe komen we er vanaf?

aid144848-900px-control-perfectionism-step-03-goalsWat is prestatiedrang?                               Het woord zegt het eigenlijk al, de drang om te presteren. Op zich is prestatiedrang een heel nuttig iets. Het zorgt ervoor dat je iets wilt presteren, het helpt je je doelen te bereiken. Zonder prestatiedrang zouden we tot niets komen omdat we het niet belangrijk zouden vinden om iets te bereiken. Maar toch wordt prestatiedrang vaker in een negatieve context gebruikt dan positief. Waarom is dit?
Perfectionisme
                                                                                                                           Zodra men meer wil weten over prestatiedrang is dit vaak omdat het doorschiet naar perfectionisme en dit als een hinderlijk iets ervaren wordt. Een bepaalde mate van perfectionisme is zeker niet verkeerd. Het zorgt ervoor dat we proberen alles uit onszelf te halen om een bepaald doel te bereiken. Het wordt pas lastig als het perfectionisme ervoor zorgt dat we alleen het “hoogst haalbare” als ‘ok’ ervaren. Het maken van een foutje wordt gevoeld als dramatisch falen en we zijn eigenlijk nooit tevreden over een eigen prestatie. aid144848-900px-control-perfectionism-step-12-version-2-sad-boyDit gevoel voor falen kan weer doorslaan naar faalangst (lees ook het blog over Faalangst).
Toch is dit best wel gek, want niemand zal zeggen dat er geen fouten gemaakt mogen worden. Niemand verwacht van een ander dat hij / zij iets perfect zal doen. Sterker nog als je iemand laat kiezen uit twee verjaardagstaarten, eentje die er perfect uitziet maar de maker ervan is totaal gestresst en niet blij met het resultaat of eentje die wellicht wat minder mooi is maar met alle liefde en enthousiasme gemaakt is, zal het overgrote deel van de mensen de tweede taart kiezen. Niet alleen het eind resultaat telt maar ook het proces ernaar toe. Dit is iets wat ik tijdens mijn werk als leerkracht mijn leerlingen ook keer op keer voorhield.

Veeleisende maatschappij                                                                                                              Dat veel kinderen en volwassenen ‘last’ hebben van perfectionisme en / of faalangst is op zich niet zo gek. In onze huidige maatschappij moeten we tegenwoordig veel meer in kortere tijd. Hier door worden er sneller fouten gemaakt waar we vervolgens op afgerekend worden. aid144848-900px-control-perfectionism-step-13-version-2-fail Kinderen worden op steeds jongere leeftijd en vaker getoetst. Aan het resultaat van de toets wordt een label geplakt en aan de hand hiervan wordt het onderwijs aan het kind verder vormgegeven. Het maken van fouten is een belangrijk onderdeel van ons leerproces om ergens goed in te worden. Het maken van een fout zorgt ervoor dat we er nog eens naar kijken hoe het dan wél moet. Door herhaling blijft het ook langer in ons geheugen waardoor we het later gemakkelijker weer kunnen reproduceren. En toch… Waarom reageren wij op fouten zoals we doen? Laatst was ik bij een activiteit aan het helpen en kreeg na twijfel onder het mom van ‘jij bent ook een juf dus jij moet dit ook wel kunnen’ een relatief simpele taak toebedeeld. Deze opmerking zorgde bij mij toch voor een zekere spanning. Er wordt een verwachting bij je neergelegd. Uiteindelijk deed ik het circa 59 keer goed maar 1 keer maakte ik klein foutje die opgemerkt werd. Vervolgens werd er flink de nadruk op het foutje gelegd. Dit zorgde bij mij voor een extreem ongemakkelijk gevoel en ‘ontiegelijk balen dat ik zo’n domme fout’ gemaakt had. Dit overschaduwde voor mij de hele avond. Bij thuiskomst overdacht ik het hele gebeuren en besefte dat het eigenlijk heel absurd was dat ik mij zo voelde. aid144848-900px-control-perfectionism-step-09-loslaten-luchtballonIk had een goede bijdrage aan de activiteit geleverd en het benadrukken van het foutje vertelde eigenlijk meer over de onzekerheid en spanning van degene die het tegen mij zei, dan de impact van het foutje op de activiteit. Na deze gedachte voelde ik mij al een stukje beter en besloot het hele voorval zoveel mogelijk ‘los te laten’.


Wat kun je eraan doen?
                               aid144848-900px-control-perfectionism-step-10-version-2-blij-verdrietig-maskersHet belangrijkste is om je eigen gedachten en daarmee het gevoel om te draaien. Stel jezelf de vraag, waarom moet alles perfect? Bestaat er eigenlijk wel perfectie? Zou het niet ontzettend saai worden als alles helemaal perfect is? En wat voor jou perfect lijkt hoeft voor een ander niet zo te zijn, het is dus ook deels op een mening gebaseerd. Een aantal tips om voor jezelf na te gaan voordat je aan een taak begint:

  • wat gebeurt er als de taak ‘in jouw ogen’ niet perfect uitgevoerd wordt?
  • besef dat je niet je fout bent maar je maakt een fout (en het kan iedereen gebeuren)
  • iedereen maakt fouten, dus jij ook
  • fouten zijn heel belangrijk in een leerproces, het zorgt ervoor dat je dezelfde taak later weer gemakkelijker opnieuw (goed) kunt uitvoeren
  • mensen die nooit fouten maken bestaan niet maar zouden ook als heel irritant / bedreigend ervaren worden omdat een ander deze persoon niet kan ‘evenaren’
  • iets is perfect als jij je goed voelt bij het proces waarmee je het resultaat bereikt hebt

Als afsluiting wil ik graag citeren van de website van soChicken:                                             En om je een beetje op stang te jagen kan ik je vertellen dat dit zeker weten niet de beste tips zijn die je kunt vinden op internet. Maar dan is aan jou de vraag: ga je nu de rest van de middag verder Googlen naar de perfecte tips tegen perfectionisme, of neem je deze tips als uitgangspunt omdat ze goed genoeg zijn om een eerste verandering te maken?

Wat mij betreft

“Goed genoeg is het nieuwe perfect”.

Een mooi voornemen voor 2017?

Dit bericht is geplaatst in Angst, Gedrag, Leren, Maatschappij met de tags , , , , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *